"Hoe jij de wereld ziet, is niet hoe ik de wereld zie."

Vluchtelingen en migranten die naar Nederland komen, hopen van dit land een plek te maken waar ze zich thuis voelen. Maar integreren in een totaal andere cultuur en waardensysteem is moeilijk. Godfrey Lado is 18 jaar geleden gevlucht vanuit Zuid-Soedan en heeft dit zelf ervaren. Opvallend vindt hij de moeizame interactie tussen de verschillende culturele groepen in Nederland. Zijn oplossing: eindelijk echt praten over cultuurverschillen. “Cultuur moet besproken worden, willen we elkaar goed begrijpen en zien.”

Voor de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan in 2011, werden christenen onderdrukt door de moslims. Godfrey is geboren in een Soedanees christelijk gezin, en leefde daardoor als tweederangsburger: “Ik mocht mezelf geen Afrikaan noemen omdat ik me in een Arabisch land bevond. Mijn religieuze identiteit mocht ik niet zelf kiezen: ik moest een moslim zijn.” Een baan vinden was voor hem onmogelijk. Met een naam als Godfrey had je eigenlijk geen toekomst in Soedan, je moest een naam hebben als Mohammed of Achmed.” Na afronding van de basisschool was iedere jongen verplicht achttien maanden te dienen in het leger. “Ik moest tegen mijn eigen volk vechten, voordat ik verder mocht studeren. En daar hoefde ik geen moment over na te denken, dat was gewoon geen optie.”

Godfrey tijdens een benefietconcert voor vluchtelingen. Bron: fb.com

Een andere oorlog

Toen Godfrey 18 jaar geleden zijn leven in de dictatuur van Soedan inruilde voor het veilige Nederland, was hij vier jaar lang in de war. “Ik had nog nooit een land zonder oorlog gezien. Dan kom je naar een vrij land om in vrijheid te leven, maar in dit vrije land kreeg ik te maken met een hele andere oorlog. Na zo’n acht jaar heb ik hier een soort balans tussen gevonden. Maar toen wist ik nog steeds niet hoe je hier mee om moest gaan. Het is echt een hele lange reis die je maakt, ook mentaal. Je hebt oorlog nodig om vrede te begrijpen.”

“Als ik geen oorlog gezien had, zou ik geen vrede kunnen begrijpen. Denk jij dat je je oorlog kan voorstellen?”

Anders leren kijken

Door het vertellen van verhalen via voorlichtingen, muziek en gedichten begon Godfrey na zeven jaar in Nederland met het verwerken van zijn trauma. Op internet vond hij de stichting Vluchtelingen Ambassadeurs; een organisatie waar (voormalige) vluchtelingen hun levensverhaal vertellen in de vorm van interactieve gastlessen en workshops. “Voor mijn eerste voorlichting op een internationale school in Almere was ik erg nerveus. Ik heb die studenten mijn verhaal verteld: mijn situatie in Soedan, waarom ik ben gevlucht, waarom mensen vluchten. Ik merkte toen pas dat ik zeven jaar lang mijn verhaal nooit gedeeld had met iemand. Toen ik begon met dat gesprek met de studenten heeft dat heel veel los gebracht: ze hebben me na afloop zelfs allemaal een ansichtkaart gestuurd! Sommigen noemden mij een held omdat ik ervoor gekozen heb niet met de oorlog mee doen. Anderen schreven dat ik hun perspectief over vluchtelingen heb veranderd. Ook kreeg ik vragen als: heb je wel eens iemand doodgeschoten?”

Godfrey vertelt dat hij zich onderweg naar huis iets lichter voelde, en zich besefte hoe belangrijk het is je levensverhaal te delen. Via de stichting traint hij sindsdien vluchtelingen in het geven van voorlichtingen, en probeert zo de participatie van vluchtelingen in Nederland te bevorderen.

“Ik heb het gevoel dat ik hier nooit helemaal ben gekomen. Ik woon hier fysiek, maar mijn hart is nog in Soedan.”

Ik en wij

“Hoe jij de wereld ziet, is niet hoe ik de wereld zie.” Volgens Godfrey wordt hier in Nederland niet over gepraat. “We doen of we elkaar begrijpen maar dat is een leugen. Als we dezelfde taal praten, gaan mensen er per definitie vanuit dat ze het over hetzelfde hebben maar dit is naar mijn idee een grote fout.” Godfrey licht zijn gevoel poëtisch toe:

“Woorden hebben een gewicht, het gewicht dat een allochtoon aan het woord ‘familie’ geeft is anders dan het gewicht dat Nederlanders aan dit woord geven.”

Godfrey tijdens een optreden in de Meervaart. © Melih Celik / Fb.com

Godfrey benadrukt de verschillen tussen Afrikaanse ‘wij-cultuur’ en de Nederlandse ‘ik-cultuur’. “De wereld vanuit een ik-perspectief bekijken is anders dan vanuit een wij-perspectief bekijken. Het is voor mij moeilijk om die individualistisch denkvorm te adopteren. Daarnaast is het voor mensen uit individualistische cultuur heel lastig zich te verplaatsen in de ‘wij-cultuur’. Ik heb in mijn leven in Nederland veel relaties gehad met Nederlandse vrouwen, en ik heb hier veel conflicten in gehad. Simpelweg omdat ik denk voor hun vanuit een ‘wij-gevoel’. Dit leidde tot conflicten: zij wilden niet dat ik voor hen dacht. Voor mij is het vanzelfsprekend dat ik voor jou denk als wij partners zijn of als je mijn zusje of zus zou zijn.”

Ook de ontwikkelingshulp in Afrika is volgens Godfrey niet succesvol omdat geen rekening wordt gehouden met deze twee verschillende manieren van denken. “Oplossingen worden gecreëerd vanuit een ander cultuur perspectief. Daarom slaat het niet aan bij het volk.” Godfrey stelt dat hulp moet worden gevraagd aan mensen uit Soedan zelf die deze ‘wij-cultuur’ beter begrijpen.

Altijd anderen helpen

Godfrey is naast Afrikaanse reggae muzikant, dichter en vluchtelingen ambassadeur ook initiatiefnemer van verschillende projecten. Zo is hij betrokken bij de coöperatieve bewonersvereniging Westside Slotermeer, een plek waar de talenten van buurtbewoners worden gestimuleerd. Er repeteren dagelijks muziek- en dansgezelschappen, worden culturele avonden georganiseerd voor talent in de wijk en er zijn sociale ondernemingen actief, zoals het Sociaal Actief Cultuurhuis en de Voedselbank.

Ook organiseert Godfrey Exodus Eveningstijdens deze ontmoetingsavonden nodigen vluchtelingen hun mede-Amsterdammers uit om te komen proeven, luisteren en genieten van hun eigen culturele achtergrond. Door muziek, poëzie, literatuur en eten met elkaar te delen, hoopt Godfrey bruggen te bouwen tussen de vele verschillende culturele groepen die hier samenleven.The Exodus Evening op 29 januari 2016. Bron: fb.com

Het project The Forgotten Stone noemt hij zijn creatie: “Het is mijn beschrijving van mensen die niet gezien worden, verhalen die niet gehoord zijn en talenten die niet gebruikt worden. Dus alles en iedereen die niet gezien wordt, kan ik onder die deze noemer helpen.”

“Het is mijn missie geworden om alles wat veranderd moet worden hoorbaar te maken. Van Zuid-Soedan tot aan migranten, vluchtelingen, schrijvers en dichters in Nederland.”

Door middel van het samenbrengen van de verschillende culturele groepen in Nederland helpt Godfrey vluchtelingen en migranten met het creëren van een nieuw thuis. Hij brengt Amsterdammers en deze groep nieuwe Amsterdammers samen door muziek, poëzie, literatuur en eten. Op deze manier leren we stukje bij beetje hoe anderen de wereld zien, waardoor het begrijpen van elkaar gemakkelijker wordt. 

Betrokken stadmakers
Godfrey Lado
Founder of 'The Forgotten Stones'
reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Amsterdam
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu