"‘Ik heb een missie en om die missie te volbrengen ben ik ondernemer geworden.’"

Jip de Ridder heeft, samen met zijn broer Florian, CommonEasy opgezet. CommonEasy is een online platform waarmee de ZZP-er zichzelf en zijn directe netwerk op een nieuwe manier van zekerheid kan voorzien. Een revolutionair idee dat op verschillende vlakken breekt met de traditionele verzekeraar. Samen spaar je om elkaar te kunnen helpen, en zo een vangnet te vormen. Als er niks gebeurd blijft dit geld gewoon van jou. Een peer-to-peer verzekeringsmodel dat sociaal, slim en flexibel is.

Hoe werkt het platform precies?

Het platform fungeert als een gereedschap waarmee je je bestaande netwerk kan mobiliseren tot vangnet. Dit vangnet bestaat uit drie overlappende cirkels. De eerste cirkel bestaat uit je directe kennissenkring. De tweede cirkel bevat de kennissen van je directe kennissen, met in de derde cirkel de kennissen van secundaire kennissen.

In plaats dat men elke maand premie betaalt aan een bedrijf dat er bij gebaat is zo veel mogelijk te verdienen, betaal je bij CommonEasy een klein vast bedrag aan abonnementskosten. Naast deze kosten spreek je samen met je directe kennissenkring zelf af wat het maandelijks in te leggen bedrag is. Wanneer niemand hier beroep op doet blijft dit gespaarde bedrag van jou.

Een ander breekpunt met de commerciële verzekeraar is dat het uitkeren bij CommonEasy gebeurt op basis van sociale controle en vertrouwen in plaats van wantrouwen en onleesbare polissen. Bij schade of een ongeval doe je eerst je verhaal aan je directe cirkel. In samenspraak wordt er dan beslist of men het eens is met de claim en of er niet een betere oplossing te bedenken is.

Hoe is het platform ontstaan?

Het idee voor CommonEasy ontstond in 2010. Jip studeerde Economie en deed daarnaast een minor Sociale wetenschappen. Vanuit deze combinatie raakte hij geïnteresseerd in de Commons. Een andere visie op eigendom en (zelf)bestuur die voorbij gaat aan een kapitalistisch georganiseerde wereld.

Hij kwam op het idee om de functies van een verzekeringsbedrijf op te vangen binnen het eigen netwerk. Het netwerk zou eigenlijk kunnen functioneren als een bedrijf dat zijn transactiekosten laag houdt door de markttransacties te vermijden. Op deze manier wordt het mogelijk de commerciële partij buiten spel te zetten en zelf je eigen vangnet te organiseren.

Na drie jaar experimenteren kreeg dit peer-to-peer verzekeringsmodel zijn uiteindelijke vorm. Daarna koste het bouwen van het platform zelf een jaar. Uiteindelijk ging er nog twee jaar overheen om dit allemaal legaal en formeel rond te krijgen. Sinds afgelopen september is het platform live.

Vertrouwen

Jip legt uit dat de huidige maatschappij draait op georganiseerd wantrouwen. Hij vindt het juist waardevol te beseffen hoeveel mensen voor elkaar over hebben, zolang ze niet anoniem zijn. Bij CommonEasy loont het om elkaar vertrouwen te geven en hoe meer mensen jij helpt, hoe meer mensen jou kunnen hebben.

“Uiteindelijk zijn we veel socialer dan we denken. Mensen hebben veel  voor elkaar over. Door dat te beseffen kan je veel geld en tijd besparen.”

‘We leven in een maatschappij die draait op georganiseerd wantrouwen.’

Wanneer ik vertel over CommonEasy ondervind ik vaak wantrouwen. Dit is het wantrouwen dat in de maatschappij zit. Ik begin altijd met het uitleggen van het idealisme. Wij willen ergens naartoe, maar daar zijn we nog niet, dus je moet accepteren dat het nog niet helemaal perfect is. Je moet ons vertrouwen dat we daar heen willen.

Jip vertelt dat CommonEasy juist ontworpen is om anonimiteit te weren. Iedereen heeft zijn eigen directe cirkel. Iedereen kiest in de kleinschaligheid met wie hij/ zij dit doet. Doordat deze cirkels overlappen maakt hij zich geen zorgen over anonimiteit en misbruik.  “Dat is het revolutionaire. Het is schaalbaar en tegelijkertijd behoud je de menselijke maat en het onderlinge vertrouwen.”

© CommonEasy

De “commons”

Op dit moment maakt 50 man actief gebruik van CommonEasy Hiernaast staan er 300 mensen ingeschreven die nog even de kat uit de boom kijken. Dat is typerend voor deze periode. Het systeem is af. Het kan alles wat het moet doen. Maar met dit soort platformen zit de waarde in de uitwisseling die tot stand komt. Wanneer je de eerste bent is die uitwisseling er nog niet. Dat is het lastige. De eerste mensen moeten net iets meer doen dan de anderen.

‘Het grote probleem is dat mensen wel in die wereld willen leven maar zich gewoon niet voor kunnen stellen hoe die commons-wereld eruit ziet.’

Het peer-to-peer systeem biedt een alternatief  voor de commercieel georiënteerde verzekeringen. “Wij willen naar een systeem toe waarbij mensen de zekerheid van het platform hebben en tegelijkertijd deze zelf produceren. Een systeem waarbij mensen garant staan voor elkaar. Maar dit kost wel moeite. We moeten elkaar wel vertrouwen en elkaar leren kennen. Dat is een hele paradigma shift.

Samen met zijn broer, ook econoom, heeft Jip CommonEasy opgezet. Het is soms echter lastig om buitenstaanders die niet vanuit een economisch-systeemdenken naar de wereld kijken enthousiast te krijgen. De meeste mensen zijn veel meer benieuwd naar het onderbuik gevoel. “Iemand vraagt zich af hoe dit voor hem zou werken. Hoe voelt dat dan? En wat betaal ik dan?” Vele maatschappelijke functies kunnen functioneren als commons (goederen en services met gemeenschappelijk toebehoren). Hierdoor kan de wereld leuker worden, veel betaalbaarder, veel beter voor het milieu, en zouden we een betere relatie tot elkaar krijgen. “Het grote probleem is dat mensen wel in die wereld willen leven maar zich gewoon niet voor kunnen stellen hoe die commons-wereld eruit ziet.”

Jip verwacht dat het op lange termijn heel groot kan worden. “Flexibilisering en automatisering zijn een trend. Werk wordt steeds specialistischer, en mensen zitten niet meer ergens 40 jaar full-time in vast dienstverband. Dit zijn per definitie ZZP-ers. Mensen van jonge generaties vinden het idee wel redelijk logisch, merkt Jip. Het zijn vooral de oudere generaties die bijna niet kunnen bevatten dat het geld daadwerkelijk van hun blijft als er niets gebeurd. “Dat is juist het idee! Dat waneer je dingen zelf organiseert dat dit voordelen oplevert. Ik wordt hier zelf heel enthousiast van, maar het is wel echt een lastig verhaal om uit te leggen. Daar lopen we nu tegenaan.”

Concurreren met een kapitalistisch georiënteerde wereld

“Het is juist niet abstract!” Jip legt uit dat we in Nederland heel goed zijn in dat marktdenken van kosten en baten. Hier lopen we op vast. “Mensen zien niet de gemenedeler, de common en de common good!” CommonEasy is constant opzoek naar kanalen hoe zij dit het beste over kunnen brengen. Zoals websites, en promofilmpjes. Een gevolg is dat zij steeds meer op een bedrijf beginnen te lijken.

Dit is wel iets waar ik mee worstel.Wij zijn juist op zoek naar een manier hoe je dit kan doen op een manier die past bij de commons. Hoe bouw je iets waar iedereen gebruik van maken en kan nemen, zonder dat er veel voor terug komt? We hebben geld nodig om iemand te betalen die dan 40 uur in de week bezig is met mensen verzekeren via CommonEasy. Ook al willen die niet voor geld werken, je ontkomt er gewoon niet aan. Je kan een andere wereld bouwen, het kan perfect werken, maar je moet ook concurreren met een kapitalistisch georiënteerde wereld.”

‘Het is juist niet abstract! In Nederland zijn we heel goed in dat marktdenken van kosten en baten. Hier lopen we in vast. Mensen zien niet de gemene deler, de common, de common good!’

© Tiewen (Reptoir)

Trots

In de Stadstuin in Utecht zit nu een groep van 23 man die voor elkaar klaar staat staat wanneer er inkomen wegvalt. Dit is een oud UWV gebouw in Utrecht waar nu allerlei ZZP’ers, startups en werkplaatsen zitten. Dan zie je toch wel dat er een diepere connectie met elkaar wordt aangegaan, zegt Jip.

Iedereen kent elkaar op een bepaalde oppervlakkige manier. Je zit met elkaar in zo’n gebouw. Je drinkt af en toe koffie met elkaar. Je ziet elkaar. Je weet ongeveer waar iedereen mee bezig is. Maar dat je ook echt daadwerkelijk voor elkaar klaar staat wanneer er iets gebeurd. Op een manier die voorbij gaat aan geld. Als je dat in hun ogen ziet.. Toen dacht ik echt F*ck het werkt nu echt! Dat is wel echt een meerwaarde die wij als platform kunnen bieden aan communities. Dat je realiseert dat je zoveel meer met elkaar kunt! Dat vertrouwen is goud waard!”

‘Ik denk dat CommonEasy een van die stepping stones kan zijn om los te komen van dat hele geldsysteem.’

“Hoe tof zou het zijn als de buurt voor elkaar klaar staat wanneer er een huis af fikt, of als er wordt ingebroken of een ruit ingegooid. Dat de buurt dan samen meedenkt over een oplossing. Dat gaat verder dan enkel het geven van geld. Ik denk dat mensen hier erg naar opzoek zijn, om uit die anonimiteit te raken en weer van betekenis voor elkaar te zijn. Dit kan een fundament worden van een nieuwe maatschappij. Een heel systeem opgebouwd uit een structuur van commons. Dit toekomstbeeld noemt Jeremy Rifkin de Collaborative Commons. Ik denk dat CommonEasy een van die stepping stones kan zijn om los te komen van dat hele geldsysteem.”

© CommonEasy

Wat is de volgende stap?

CommonEasy is vorige week benaderd door opdrachtgevers voor een platform voor ZZP-ers in de horeca. Aan de ene kant ziet Jip dat zij dit goedkoper en slimmer zouden kunnen doen dan verzekeringen van het UWV. De WW zou met het CommonEasy model ook kunnen. “Maar ga je die slimmigheid gebruiken om die ZZP-ers tegen elkaar uit te spelen?”

“Dit is het grote gevaar dat je bij UBER ziet. Het is super relaxed dat je elk moment van de dag in je auto kan stappen en daar geld mee kan verdienen.” Het gevaar volgens Jip is dat taxi chauffeurs opeens moeten concurreren met de hele wereld die auto kan rijden. Tegelijkertijd rekenen investeerders marges van 30%. Dan ben je eigenlijk voor een investeerder uit Silicon Valley toeristen rond aan het rijden in de stad.

Volgens Jip bestaat het gevaar dat als het CommonEasy niet lukt om mensen bij te brengen dat de mensen zelf de verantwoordelijkheid dragen om mee te doen met dit soort sociale idealistische initiatieven, dat dan de investeerders uit Silicon Valley dit op pakken. Die vinden het niet erg vinden om miljoenen aan te nemen van de major capitalist en bij wijze van spreken binnen een half jaar zo’n platform uit de grond stampen. Zoals dat gebeurd is bij UBER. “Dit draait zo goed omdat het een kapitalistisch winst georiënteerd bedrijf is en ik heb met mezelf afgesproken dat het CommonEasy platform er komt om de positie van de ZZP-er te waarborgen. Zo niet, dan wil ik er niets mee te maken hebben!”

Zie je jezelf als wereldverbeteraar of ondernemer?

“Ik heb een missie en om die missie te volbrengen ben ik ondernemer geworden. Ik zie een toekomst waarbij mensen niet alleen het werk doen maar zelf ook eigenaar zijn van het platform. Een soort UBER, maar dan waarbij de chauffeurs zelf ook eigenaar zijn. Dan maakt het niet uit of er 30% naar het platform gaat. Want dat zijn zij zelf. Dat is waar we met CommonEasy nu mee bezig zijn.”

reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Nederland
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu