"Er moet een wil zijn om te investeren in deze groep jongeren, en niet te zeggen: We geven ze op."

Marleen van der Kolk is programmamaker van Stichting Zwerfjongeren Nederland en zet zich in om de situatie van dak- en thuisloze jongeren blijvend te verbeteren. Haar belangrijkste uitgangspunt hierin is het bouwen van bruggen en het verbinden van krachtige en kwetsbare mensen zodat iedereen betrokken blijft bij de samenleving. Met haar vernieuwende blik op het creëren van een inclusieve stad is ze op veel vlakken actief en vervult ze verschillende rollen. We gingen bij haar langs in het Volkshotel.

Het werken met jongeren begon voor Marleen al vroeg in het onderwijs als docent. Later als procesmanager ontwikkelt ze de wil om grotere maatschappelijke vraagstukken op te lossen en zich te richten op kwetsbare jongeren. Ze is van mening dat de problematiek rondom kwetsbare jongeren door publieke én private partijen aangepakt moet worden. Deze problematiek is namelijk van ons allemaal. Ze vertelt ons dat ze op zoek is naar een manier om de maatschappij meer inclusief te maken. Daarmee doelt ze op een maatschappij waar het sociale domein van jeugdhulp en opvang, samenwerkt met de fysieke en economische domeinen van bijvoorbeeld stedenbouw en bottom-up initiatieven om samen op zoek te gaan naar duurzame oplossingen voor insluiting van deze jongeren. Het gaat om een meer horizontale samenwerkingsvorm waarin jongeren in kwetsbare posities niet vergeten worden of zoekraken in het systeem van regels en beleid. En dat gemeenten en zorg dit niet alleen kunnen oplossen. De centrale vraag die zij stelt, is in wat voor vorm de stad van ons allemaal kan worden. Dat uitsluiting plaats maakt voor insluiting.

”De vraag is: In wat voor een stad willen we leven?”

Marleen zet zich op verschillende manieren in voor haar doelgroep: kwetsbare jongeren. Zo werkt ze aan programma’s als ‘Van de Straat’ en ‘Lef’. Dit laatste biedt coachingstrajecten aan voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar die in een kwetsbare positie terecht zijn gekomen en hierdoor weinig perspectief hebben op een goede toekomst. Bij veel jongeren gaat het om afwezigheid van een goed netwerk en een diploma en zijn er als gevolg geen goede mogelijkheden om aan een baan te komen. ‘Lef’ richt zich vooral op het verbinden van deze jongeren aan sterkere netwerken met als doel: goede stagemogelijkheden, terug naar school of een baan. Zo wordt het voor de jongeren mogelijk om uit een vicieuze cirkel te komen en zich te onttrekken aan de zwakkere netwerken. Kernwaarden van ‘Lef’ zijn: van, vóór en dóór jongeren, laagdrempelig, gelijkwaardig en verbonden aan een betrokken lokale samenleving.

© Marleen van der Kolk

”Bij de jeugdhulp wordt jongeren vaak als eerst gevraagd wat hun probleem is, maar in zo’n gemeenschap krijg je meer de vraag: waar ben je goed in? Daar komen de problemen pas een keer tijdens het eten of de afwas ter sprake.”

Naast het opzetten van programma’s is Marleen ook druk bezig met aandacht vragen voor een drastische aanpak die beter aansluit bij wat deze jongeren nodig hebben. Geen jongere wil verblijven in de opvang en vaak gaan jongeren ook hospitaliseren. Dan ben je nog verder van huis. Er wordt teveel nagedacht vanuit de problemen van de jongeren, terwijl volgens Marleen het juist belangrijk is om een gemeenschap te creëren waar de vraag wordt gesteld waar deze jongeren juist goed in zijn. ‘Nederland is het meest geïndividualiseerde en geïnstitutionaliseerde land ter wereld. In Canada spreken ze bijvoorbeeld van zwerfjongeren en hun families’. Hier moet volgens Marleen dus wat aan veranderen en er dient op een nieuwe manier naar de problemen gekeken worden. Haar oplossing is het samenbrengen en verbinden van sociale en fysieke sectoren om zo integraal het probleem aan te pakken.

Een van die vormen van een nieuwe aanpak is volgens haar het realiseren van sterke communities. Bijvoorbeeld met behulp van ‘Wiki-houses’. Gezamenlijke zelfbouw zou de jongeren samenbrengen en een sterke gemeenschap tot stand brengen waarbij de jongeren minder kans hebben om terug te vallen in het oude patroon. Ook spreekt Marleen over de welbekende Tiny-Houses en de rol van deze nieuwe vorm van wonen in het creëren van zelfredzaamheid en een toekomstperspectief. Doormiddel van een zelfvoorzienende vorm van wonen, wordt het mogelijk voor de jongeren om uit de schulden te komen en mee te draaien in de gemeenschap. Het gaat er in ieder geval om dat jongeren uit het negatieve systeem worden getrokken van problemen, zorgen en kortlopende trajecten.

”Maatschappelijke Tiny-Houses waar je sterker uitkomt dan erin. Hoe zou dat eruit zien?”

Er zijn tal van andere ideeën te bedenken om negatief en positief, zwak en krachtig, markt en overheid, jong en oud, samen te brengen en op een integrale manier te werken aan een toekomstperspectief voor jongeren. Marleen is hierin een voorvechter en haalt heel veel energie uit andere initiatieven. Wil je met Marleen in contact komen? Haar mailadres is: m.kolk@zwerfjongeren.nl of mobiel: 06 307 201 38

Betrokken stadmakers
Marleen van der Kolk
Programmamanager Stichting Zwerfjongeren Nederland
reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Nederland
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu