Crashcourse korter werken

Het klinkt zo simpel, maar is dat ook zo? Podcast met Angela Wals

Korter gaan werken zonder te veel productiviteit te verliezen, is niet zo makkelijk vol te houden als het lijkt – het vergt discipline en focus, merkte ervaringsdeskundige Angela Wals. Maar als het lukt, kan een kortere werkweek de sleutel zijn tot een stressvrij leven. Helaas lijkt het op korte termijn nog niet realistisch dat we allemaal een paar uurtjes extra vrij krijgen. Het blijft economisch en politiek gezien een lastige stap.


Luister in onderstaande podcast naar wat Angela vertelt over haar persoonlijke ervaringen. 


Het klinkt zo simpel

In plaats van elke dag 8 uur te werken, stap je over naar 5 of 6 uren per dag. Van die acht uren worden er toch vaak twee verspild aan lummelen, kletsen, koffie drinken en smartphone checken. Je levert misschien een klein beetje productiviteit in, maar wat kun je er allemaal mee winnen? Een stressloos leven, meer zeggenschap over hoe je je tijd indeelt, meer ruimte voor de belangrijke en betekenisvolle dingen in het leven, misschien zelfs een medicijn tegen de kapitalistische norm van consumeren en werken totdat je erbij neervalt. Daarnaast zou het een goed middel tegen werkloosheid kunnen zijn. Want waarom zijn er zo veel mensen die zich dag in dag uit in het zweet werken en uitgeschakeld worden door een burn-out, terwijl er ook een hoop mensen thuis zitten die snakken naar betaald werk? Als we de werktijd beter verdelen, kunnen er meer mensen aan een baan geholpen worden.

Maar is het echt zo simpel?

Angela Wals is freelance journalist en heeft sinds ze emigreerde naar Berlijn de 8-urige werkdag de deur uit gegooid. Het bevalt tot dusver goed. Haar dagelijkse stress is weggeëbd. Ze kan waardevolle tijd met haar kind doorbrengen en tegelijkertijd bijna net zo productief werken als voorheen. Ze wil voorlopig niet meer terug naar langere werkdagen.

Toch is het niet altijd makkelijk vol te houden. Een korte werkdag vergt veel concentratie en discipline: met minder uren is het nóg belangrijker om efficiënt te werken. In die 4, 5 of 6 uren per dag kun je het je niet meer veroorloven om te vaak afgeleid te worden door je smartphone of door een ontzettend leuk verhaal van je collega. Ook moet je zorgen dat je buiten werktijd niet stiekem toch doorwerkt, door bijvoorbeeld toch nog even snel de mail te checken voordat je gaat slapen. Want die lege uren in de agenda, die heeft je brein nodig om de volgende dag weer in weinig tijd veel werk af te krijgen.

Ook is de kortere werkdag niet voor alle beroepsgroepen de heilige graal. Voor Angela werkt het omdat zij freelancer is en creatief werk doet. Op een kantoor waar meer afleiding is of intensieve samenwerking vereist is, wordt het al lastiger. En hoewel Angela veel productiviteit behoudt met minder uren, kun je dat van een vuilnisman, een automonteur of een schoonmaker moeilijk verwachten (hoewel dit afvalbedrijf wel succesvol een werkweek van 4 dagen heeft ingevoerd, met dagen van 9 uur weliswaar).

En dan hebben we het nog niet eens over de vraag hoe een kortere werkweek daadwerkelijk ingevoerd kan worden. Op politiek, economisch en maatschappelijk vlak zijn er heel wat beren op de weg. Want we willen wel minder werken, maar we willen ook de huur betalen. Veel werkgevers zullen het idee niet met open armen verwelkomen. Daarnaast zijn veel economen van mening dat een kortere werkweek de werkloosheid niet tegengaat, maar juist vergroot. Bovendien is de 40-urige werkweek nog steeds de heersende maatschappelijke norm en is constante druk-zijn verheven tot statussymbool.

De welzijnswinst die te behalen valt door minder te werken, wordt overschaduwd door de financiële kosten die het met zich meebrengt. En die vraag – wat kost het? – blijkt nog altijd doorslaggevend in het maatschappelijk debat. De Nederlandse én internationale kranten stonden vol van het grote experiment in een verzorgingstehuis in Zweden. Maar de positieve effecten op het welzijn van zowel verzorgers als patiënten halen de headlines niet. Het feit dat het systeem meer geld kostte dan voorheen wél. Terwijl dat eigenlijk niet meer dan logisch is aangezien de werknemers hetzelfde loon kregen voor minder uren.

De eenvoud van het idee zelf zegt dus niets over de complexiteit van de vraagstukken die het in de praktijk met zich meebrengt. Juist daarom zijn verhalen zoals die van Angela inspirerend. Hoe en óf we ooit een wereld zullen zien waarin 30, 25 of 15 uur werken de norm is, blijft een lastige vraag. Maar het is zonder twijfel de moeite waard om meer te gaan experimenteren met kortere werkweken en -dagen.

reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Amsterdam
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu