Buurtinitiatief De Naaister

Een voorbeeld van buurtinitiatief als motor van wijkonderneming, buurtcoöperatie, community building en co-creatie

Steeds vaker zijn buurtinitiatieven de drijvende kracht achter wijkondernemingen, buurtcoöperaties, community building, co-creaties en transities in de stad. Zo ook in de Bergstraat in Amsterdam Centrum. In dit kleine dwarsstraatje tussen de Singel en Herengracht van de Westelijke grachtengordel verrijst binnenkort het beeldhouwwerk De Naaister, een beeld dat de geschiedenis van het straatje weerspiegelt en in overleg met de buurt vervaardigd wordt.

Geschiedenis Bergstraat

De Naaister is niet zomaar een beeld, maar een kunstwerk dat geschiedenis ademt; het is gebaseerd op de geschiedenis van de Bergstraat en de naaste omgeving. Beeldhouwster en kunstenares Caroline Kampfraath heeft zich daarom eerst in de geschiedenis van de straat, waar zij ook zelf woont, verdiept.

De Naaister, nog voor zij in brons gegoten zal worden. © Caroline Kampfraath

De eerste beschrijvingen van de straat blijken al uit eind 16e eeuw te stammen. De straat had niet de sfeer en rijkdom van de naburige welgestelde grachtengordel, maar was een echte ‘ambachtsstraat’: het was een straat waar veel prostitutie plaatsvond en in de buurt van de Bergstraat zelf bevond zich een aantal naaiateliers.

Caroline heeft geprobeerd om de unieke geschiedenis van de straat te vangen in haar werk. Het beeld moet de ruige geschiedenis van haar oorspronkelijke bewoners representeren. Zo heeft het beeld een naald met een rode draad, die zowel naar de naaiateliers uit de buurt als naar het prostitutieverleden van de straat verwijst.

De buurt van de Bergstraat

De Naaister wordt vervaardigd in samenwerking met, en zelfs op verzoek van, de buurt. Het beeld speelt zo een bindende factor in de buurt. De Bergstraatbewoners wilden graag de omslag in de buurt markeren en hadden de wens om een beeld in de publieke ruimte te hebben dat verbonden is met hun straat. Caroline als beeldend kunstenaar is benaderd door de buurt, waarna zij een model heeft gemaakt. Het model is goedgekeurd door de straat. Daarna is er subsidie aangevraagd bij het AFK, die inmiddels is toegekend.

Het AFK vereist dat 25% van de kosten zelf bij elkaar gebracht wordt. Activiteiten worden georganiseerd in de buurt om dat geld bij elkaar te krijgen. Zo is er een sponsordiner geweest en zal er een winterborrel plaatsvinden. Het zijn met name deze activiteiten die de buurt bij elkaar brengen. Het hele proces van de Naaister verbindt daardoor op verschillende manier de buurt. De onthulling van het beeld voor de (grotere) buurt, sponsoren en het AFK staat gepland voor juni 2016.

Straatvergadering over het beeld. © Caroline Kampfraad

Wanneer het afgieten van het beeld gaat plaatsvinden, zullen de buurt en sponsoren op de hoogte gehouden worden over de ontwikkeling va het kunstwerk via een online blog. Ook gaat Caroline een samenwerking met basisscholen in de buurt aan om geschiedenis, beeld en maakproces op te nemen in het lesprogramma.

Buurtinitiatieven in de stad

Caroline probeert, middels het blog en de bijeenkomsten met de buurt, een dialoog te creëren tussen buurt en kunstwerk. Deze manier om betrokkenheid te creëren, vindt steeds meer in Amsterdam plaats. Wijkonderneming, buurtcoöperatie, community building, co-creatie en stedelijke transities zijn het resultaat.

Een voorbeeld is de Jan Evertsen BuurtCoöperatie (JEBC): een uniek project dat volledig aansluit bij de transitie waarbij burgers zelf tot actie overgaan om te beslissen over hun leefomgeving. Om de kwaliteit van de Jan Evertsen winkelstraat te verbeteren, richtten buurtbewoners de winkelstraatvereniging Jan Eef op. De vereniging kijkt welke winkelpanden leeg staan en welke ondernemers interessant zijn voor de buurt om die lege ruimtes te vullen. JEBC gaat aandelen verkopen waarbij een minimum van 50 euro wordt gevraagd en aandeelhouders kunnen beslissen wat voor ondernemers zij willen in hun wijk. Het rendement wordt vervolgens weer geïnvesteerd in de wijk.

Andere voorbeelden van mooie burgerinitiatieven Bankjescollectief, buurthuis De MeevaartCALorie Energiecoöperatie en zorgcoöperatie Austerlitz Zorgt.

© Paul Engel
Lees hier ons recent verschenen artikel van onze gastschrijver Martin Zuithof over de waarde die buurtinitiatieven kunnen hebben.

reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Amsterdam
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu