I, Tessa

Robot verzorgt ouderen met dementie

Tessa van Tinybots voldoet aan alle eisen die aan een verzorger van dementerende ouderen gesteld worden. Ze is geduldig, herinnert de cliënt aan afspraken, speelt muziek af en stelt stimulerende en inspirerende vragen. Al met al lijkt Tessa een toonbeeld van de gewenste en gangbare verzorging – met de enige uitzondering dat zij een robot is.

Automatisering van ouderenzorg?

©Tinybots

Robert Paauwe en zijn promotiepartner Wang Long Li bedachten samen het concept van Tessa, vlak nadat zij afstudeerden van de Vrije Universiteit. Daar deden zij onderzoek naar de relatie tussen de zorg en de robotica. “Een moeilijke relatie,” vertelt Robert,”Zeker in Nederland. We moeten veel missionariswerk verrichten. Mensen zijn huiverig voor robots, ze vrezen dat de zorg geautomatiseerd wordt, zeker wanneer het op hun ouderen aankomt.”

Maar Tessa is niet gecreëerd om de ouderenzorg te automatiseren. “Eerder het tegenovergestelde,” licht Robert toe,”Juist de dingen die mensen minder goed kunnen moeten wij overlaten aan robots. Zo zie je dat veel ouderen met dementie in herhaling vallen. Ze vragen vaak dezelfde vragen, of eindigen in een passieve staat. Dat is psychologisch zwaar voor de verzorgers, die in veel situaties familieleden zijn. Dat is precies een van de taken die Tessa kan overnemen. Zo wordt het weer leuk om langs te gaan; de rolverdeling veranderd weer van ‘verzorger’ in ‘familie’.”

Mensen met dementie hebben vaak geen tijdsbesef, maar wel een behoefte om iets te ondernemen, ook wanneer zij alleen thuis zijn. Tijdens die uren – wanneer de verzorgers weg zijn en het huis stil is – kan Tessa haar rol vervullen. Niet door simpelweg informatie te geven, maar door muziek aan te zetten, suggesties te geven die variëren van het bekijken van het journaal, naar buiten gaan als lekker weer is of het klaarmaken van een kop koffie. Gedurende dit proces leert Tessa de oudere steeds beter kennen en weet ze gerichter met hem of haar om te gaan.

Tessa is niet te menselijk

Tinybots timmert hard aan de weg om zoveel mogelijk ouderen te helpen. Momenteel hebben Robert en Wang hun eerste werkzame prototype de wereld ingestuurd. De volgende 150 bètaversies worden de komende maanden geproduceerd en samen met de zorg getest en verder ontwikkeld. Wanneer de ontwikkelingen en testen succesvol zijn, gaat Tessa oktober volgend jaar definitief de markt op.

In de tussentijd moeten ze echter wel tegen de culturele wrijving opwerken en een maatschappelijke verandering doorvoeren. “De meeste robots worden nog steeds naar mensen gemodelleerd,” vertelt Robert,”Ze hebben vaak armen, benen en een gezicht.” Hier zit juist de crux, als robots erg menselijk overkomen maar niet dezelfde capaciteiten bezitten, eindigt het vaak als een teleurstelling.

Die effecten gaan in ieder geval niet op voor Tessa. Het wezentje is klein, heeft een gemoedelijk uiterlijk en grote, gelige ogen, die waakzaam en vriendelijk kijken naar degene waar zij zorg over draagt. Het is niet de bedoeling dat robotica de zorg overneemt, maar dat het een uitweg biedt voor onze uitzichtloosheid; Tessa helpt ouderen om weer grip te krijgen op hun eigen leven en structuur aan te brengen in de leefwereld van mensen met dementie.

reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
dit gaat over
Design Technologie Zorg
in Nijmegen
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu