Transitiegerichte gebiedsontwikkeling Kazernekwartier

Interessante ontwikkelingen gaande in Venlo

Dit blog van Arjan van den Bosch verscheen op 8 oktober op zijn blog en is integraal overgenomen.

Gisteravond werd tijdens de beeldvormende raadsvergadering in Venlo opnieuw een presentatie gegeven over de herontwikkeling van het Kazernekwartier. De ontwikkeling omhelst o.a. de herontwikkeling van het voormalige Frederik Hendrik Kazerneterrein en een upgrade van het Blerickse spoor station. Omdat de gemeente de infrastructuur bij het station wil aanpassen, is afstemming nodig met Prorail, de reden waarom de presentatie werd gehouden. De hele omgeving zal uiteindelijk flink op de schop gaan als de gemeenteraad een Go geeft en de Raad van State de plannen goed keurt.

Het plan zoals het er nu ligt komt niet uit de lucht vallen. Het oorspronkelijke tekentafelplan is onder invloed van het democratisch proces, waar ik graag mijn bijdrage aan heb toegevoegd, getransformeerd van een integrale gebiedsontwikkeling tot een organische herontwikkeling. Van een massaal en megalomaan complex met o.a. een stadion en casino naar een eveneens massaal complex met een Leisure Dome en een Authentic Food and Handmade Market. De grootste verandering die het plan heeft ondergaan is dat de gemeente afstapt van een plan ‘Lijnstad’ waarin bestaande groene en historische waarden worden vernietigd of begraven. Het nieuwe plan borduurt juist voort op de bestaande cultuur- en natuurhistorische ontwikkeling van het terrein. Door een stuk eigentijdse nieuwe stad toe te voegen aan het bestaande groene kapitaal en erfgoed ontstaat een prachtig nieuw stuk Venloos centrum.

Transitiestad

In de titel noem ik het een transitiegerichte gebiedsontwikkeling. ‘Transitie’ gebruik ik hier om te benadrukken dat het niet om zomaar een gebiedsontwikkeling gaat. Ik denk dat het nieuwe plan laat zien dat Venlo een stad in transitie is, een stad die door innovatie in staat is krachtig te reageren op een veranderende samenleving. Een paar voorbeelden:

  • Democratie: Ruimtelijke ordening is een democratisch proces. In het oorspronkelijke plan was de integratie van alle onderdelen essentieel voor de haalbaarheid. Er werd ook alles aan gedaan om de ‘pijlers’ van het plan steeds opnieuw leven in te blazen. Tevergeefs, want vanuit de samenleving kwamen kritische geluiden waarna het plan enkele keren werd aangepast. In het nieuwe plan is goed gekeken naar de wensen en ideeën uit de samenleving. Niet meer een plan dat door de gemeente wordt ‘opgelegd’, maar een plan dat door inwoners, belanghebbenden en de gemeente samen word uitgewerkt.

  • Trends: Uitgesproken tijdens de presentatie: de drie trends waar het plan op aanhaakt zijn duurzaamheid, de deeleconomie en beleving. Veranderingen in de samenleving dwingen tot meer hergebruik van afval en optimaal benutten van natuurlijke hulpbronnen. Dit zien we terug in het ontstaan van een circulaire economie en meer concreet in het ecosysteem in en rondom het nieuwe stadskantoor. De deeleconomie sluit hier op aan. Mede door de economische crisis zijn mensen genoodzaakt af te stappen van het idee dat we ‘alles moeten hebben’. Steeds meer zullen spullen en ruimte worden gedeeld. Ook dringt steeds meer het besef door dat de stad niet alleen economisch functioneel moet zijn, maar ook (be)leefbaar. Inwoners van een stad waarin cultuur en natuurhistorische waarden maximaal worden benut zijn doorgaans gezonder, gelukkiger en productiever.

  • Ruimte: Voor de crisis konden gemeenten gebiedsontwikkeling groot en deels zelf financieren. Tegenwoordig is dat een stuk lastiger, ook voor Venlo. Het antwoord dat de ruimtelijke ordening kan bieden is het overstappen op organische gebiedsontwikkeling. Het oude plan Lijnstad moest min of meer als geheel worden gebouwd en zou dan af zijn. In het nieuwe plan verrijst weliswaar ook een massaal gebouw, maar daarin kan de robuuste uitstraling van het voormalige fort worden beleefd. Nieuwe bebouwing daaromheen kan zich vervolgens op natuurlijke (organische) wijze naar het fort in een groene setting schikken. Op deze manier krijgt het gebied dat al eeuwen aan transformaties onderhevig is een nieuwe kwaliteitsimpuls. Zonder dat daar een strak plan en dwingende regie aan ten grondslag ligt.

Go of no Go?

Voordat het zover is zijn er nog een aantal hobbels te nemen. Allereerst moet worden afgewacht of de Raad van State het nieuwe aangepaste aanpassingenplan Kazernekwartier goedkeurt. Vervolgens zal de gemeenteraad zich moeten buigen over het wel of niet laten doorgaan van het “Fort van Venlo” en het bestemmingsplan. De transitiegerichte gebiedsontwikkeling sluit aan op toekomstige ontwikkelingen en de sfeer waarin belanghebbenden en ambtenaren hebben samengewerkt is positief en constructief. Ik denk dat dit een juist moment is voor de gemeenteraad om los te laten en er op te vertrouwen op dat wat de samenleving voor het gebied in petto heeft goed is voor de stad.

reacties
reacties op dit artikel
Er zijn reacties op dit artikel
reageer
in Venlo
reacties op dit artikel
Benieuwd wat er in New Europe gebeurt? Citiesintransition.eu